Kaartlagen en Melvin

De kaart is meer dan een achtergrond. Je wisselt van basiskaart, zet Nederlandse datalagen aan waar die bestaan en schakelt Melvin in als de datums van het plan zijn ingevuld. Je geplaatste borden blijven het eigenlijke plan. Lagen geven alleen context: brandkranen, kasten, riolering, voorzieningen, hitte, hectometerpaaltjes, bestaande NDW-borden en het Vlaamse GRB.

Gebruik deze pagina als je luchtfoto's, Nederlandse wegwerkzaamheden, extra topografie of een Vlaamse basiskaart nodig hebt. Sla hem over als je alleen borden plaatst of exporteert.

De dekking is niet landelijk. Lege lagen komen meestal door zoomniveau, land of datums, niet doordat het plan kapot is. Ontbrekende laaggegevens houden je niet tegen bij het tekenen.

Werk op een Nederlands Demo verkeersplan in deze volgorde: kies Land, vul Start en Einde in (bij beide datum en hh:mm), ga met Adres zoeken naar Utrecht, kies een duidelijke basiskaart en vink daarna alleen de extra's aan die je echt op papier gebruikt. Sla op een Belgisch plan de Nederlandse selectievakjes over en gebruik GRB (Vlaanderen) als basiskaart. Evenementenplannen hebben een kortere lijst in Kaart selecteren: Kaartlagen en brandkranen in een evenementenplan.

Kaart selecteren

1. Open links Kaart selecteren (het pictogram met de wereldkaart).
2. Kies een basiskaart. Veelgebruikte stijlen: Cartographic, Hybrid, Light Gray. Heeft een stijl geen titel, dan is het label Kaart.
3. Bij een Belgisch plan staat GRB (Vlaanderen) ook in deze lijst. Het is een referentiekaart van Vlaanderen, geen Nederlandse laag.

De basiskaart bepaalt de context op het scherm en meestal ook het uiterlijk van geëxporteerde kaartpagina's. Kies een duidelijke basiskaart voor de definitieve export. Wisselen kan even duren. Wacht tot de kaart klaar is met bijwerken.

Is het Land van het plan niet België, dan is GRB (Vlaanderen) verborgen. Had je GRB gekozen en zet je het plan daarna op Nederland, dan valt de kaart terug op Cartographic.

Onder de stijlen staan optionele selectievakjes voor data. Die zie je alleen als het Land van het plan Nederland is.

Lagen en objecten

Open Lagen & Objecten om alles te zien wat nu op het plan is getekend, gegroepeerd per type. Zo vind je een object dat je op een drukke kaart niet kunt aanklikken, en controleer je vóór de export wat een laag toevoegt.

Vergrendelde regels tonen Deze laag is geblokkeerd. Klik je op de kaart op een vergrendeld object, dan kan dezelfde melding verschijnen. Ontgrendel eerst de regel als je wilt verplaatsen of verwijderen wat erop staat.

Melvin

De Melvin-knop staat in de bovenbalk van de editor, rechts van Export. Er staat Melvin op met de huidige stand ernaast: Uit of Aan. Houd je de muis erboven, dan zie je de tooltip Melvin tonen. Het is een Nederlandse laag met wegwerkzaamheden en verschijnt alleen op Nederlandse plannen.

Melvin heeft volledige datums nodig. Zolang niet beide zijn ingevuld, blijft de knop uitgeschakeld en is de tooltip Vul een datum in om deze optie te kunnen gebruiken.

1. Vul Start en Einde in (bij beide de datum en hh:mm). De start moet voor het einde liggen.
2. Verschuif de kaart naar een locatie in Nederland.
3. Klik op de knop. Die gaat van Melvin Uit naar Melvin Aan.
4. Gebruik wat je ziet als context. Plaats en beheer je eigen borden. Melvin voegt geen borden toe aan je catalogus of je materiaallijst.

Staat Melvin aan, dan blijven je eigen borden precies staan zoals je ze hebt geplaatst. De laag wordt eronder getekend.

Een lege laag kan kloppen: geen overlappende wegwerkzaamheden op die tijd en plaats. Een Demo verkeersplan met een datum in maart volgend jaar in een rustige Utrechtse zijstraat laat misschien niets bruikbaars zien. Het plan is dan niet kapot.

Verschijnt er niets bruikbaars nadat je Melvin hebt aangezet, lees dan Melvin of kaartlagen niet zichtbaar.

Verkeersborden (NDW)

Selectievakje in Kaart selecteren, alleen voor Nederland: Verkeersborden (NDW).

Dit zijn gegevens over bestaande borden uit de landelijke database. Het is niet jouw catalogus. Zoom in als de laag leeg lijkt. NDW-borden tellen niet mee voor je gratis bordenlimiet en staan niet op de materiaallijst.

Gebruik de laag om te zien wat er al aan palen hangt voordat je een tijdelijk bord toevoegt. Zet hem uit voor de export als de extra symbolen de pdf te vol maken.

BGT-objecten

BGT-objecten is een set grootschalige Nederlandse topografische objecten (brandkranen, kasten, palen en dergelijke). Het getal naast de naam is het aantal objecttypen dat je hebt geselecteerd. Het selectievakje kan in een gemengde stand staan als maar een deel van de typen aanstaat.

Zichtbaar vanaf ongeveer schaal 1:50.000 en verder ingezoomd. Ben je te ver uitgezoomd, dan staat er Zoom verder in om BGT-objecten te tonen.

BGT-objecten instellen

1. Vink BGT-objecten aan.
2. Open BGT-objecten instellen (tandwiel).
3. De titel van het paneel is BGT-objecten.
4. Laag zichtbaar zet de hele laag op Ingeschakeld of Uitgeschakeld.
5. Vink typen aan onder de drie groepen hieronder. Alles selecteren / Alles wissen / Klaar.
6. De pijl terug sluit het paneel en brengt je terug naar Kaart selecteren.

Klik op de kaart op een BGT-symbool voor een pop-up: Type, Status, Bronhouder, Identificatie.

BGT specificeert niet of een container ondergronds is. Die hint staat bij Containers.

Nood en veiligheid

Riolering en nutsvoorzieningen

Verkeer en openbare ruimte

Zet alleen aan wat de werkzaamheden nodig hebben. Een volledige selectie op een exportpagina van de Amsterdamse binnenstad is onleesbaar.

Een praktische basisselectie voor Utrecht is Brandkranen, Elektrakasten en Afsluitpalen. Voeg bij kruispunten Verkeersregelinstallatiepalen en Haltepalen toe. Laat Wegmarkeringen uit, tenzij de discussie over bestaande belijning gaat. Laat Camera’s uit, tenzij privacy of zichtlijnen ertoe doen.

De labels hierboven zijn precies wat BGT-objecten instellen in het Nederlands toont. Er bestaan ook vertalingen voor Sirenes en Praatpalen, maar die typen staan niet in de huidige lijst. Je kunt ze dus niet aanvinken.

Extra Nederlandse lagen (aanvullend)

Nog steeds in Kaart selecteren, nog steeds alleen voor Nederland. Elke regel kan een klein getal met het aantal geselecteerde typen tonen. Instelbare lagen openen een paneel met dezelfde Laag zichtbaar (Ingeschakeld / Uitgeschakeld), Alles selecteren, Alles wissen en Klaar als bij BGT.

Riolering (GWSW)

Riolering (GWSW): inspectieputten, rioolleidingen, pompen en verwante objecten. Korte hint: Wekelijks bijgewerkt; zichtbaar tot schaal 1:10.000 en dekking verschilt per gemeente. Bronvermelding in het instelpaneel: Bron: Stichting RIONED en Esri Nederland. Beschikbaarheid verschilt per gemeente.

Zoom in tot voorbij ongeveer 1:10.000. Een gemeente die geen GWSW heeft gepubliceerd, blijft leeg.

Vink een of meer aan:

GWSW en BGT hebben allebei putten en pompen. Het zijn verschillende datasets. Je kunt beide aanzetten, reken dan op overlap. Heb je alleen deksels in de rijbaan nodig, dan is Inspectie- en rioolputten onder BGT meestal genoeg. Gebruik GWSW als de gemeente om het rioolstelsel heeft gevraagd, inclusief Rioolleidingen.

Voorzieningen (OpenStreetMap)

Voorzieningen (OpenStreetMap): punten die vrijwilligers aan OpenStreetMap hebben toegevoegd. Korte hint: Dagvers; volledigheid hangt af van OpenStreetMap-bijdragen. Bronvermelding: © OpenStreetMap contributors, powered by Esri Nederland.

Zichtbaar tot ongeveer schaal 1:50.000. De volledigheid hangt af van vrijwilligers. Een AED die op straat hangt, kan hier ontbreken.

Vink een of meer aan:

Warmte & hittestress

Warmte & hittestress is geen lijst met typen. Het is één gemodelleerde laag: Gevoelstemperatuur (hittestress).

Het is geen actuele meting. Open Uitleg over de hittestresskaart:

Deze modelkaart toont de gevoelstemperatuur op een extreem hete zomermiddag, gebaseerd op de ruimtelijke situatie van 2022. Zo wordt zichtbaar waar bebouwing, verharding, weinig wind en gebrek aan schaduw de hittestress versterken. Dit is geen actuele temperatuurmeting en de uitkomst is lokaal indicatief.

Bronregel: Bron: Klimaateffectatlas, Nelen & Schuurmans. Actualiteit: april 2025; kaartversie: 2022.

Gebruik de laag als context voor comfort of schaduw bij evenementen, niet als weersverwachting voor de Startdatum van het Demo verkeersplan.

Zet Warmte & hittestress uit voor een pdf voor de aannemer. De kleurlaag botst met bordkleuren en hoort niet op een vergunningstekening, tenzij de gemeente om hittecontext heeft gevraagd.

Hectometerpunten (RWS)

Hectometerpunten (RWS): hectometerpaaltjes van Rijkswaterstaat langs rijkswegen. Niet instelbaar, alleen aan of uit. Zichtbaar vanaf ongeveer schaal 1:24.000. Labels (kilometer + zijde) verschijnen als je verder inzoomt (ongeveer 1:10.000).

Werkt de dienst niet als je de laag aanvinkt: The Rijkswaterstaat layer is temporarily unavailable. Bronvermelding: Bron: Rijkswaterstaat, Nationaal Wegen Bestand (NWB).

TopoRD (alleen Nederland)

Nog steeds onder Kaart selecteren, alleen voor Nederland: TopoRD.

Het is een extra topografische ondergrond. Waarschuwing als het kaartcentrum buiten Nederland ligt: Alleen beschikbaar wanneer het kaartcentrum in Nederland ligt.

Verschuif de kaart naar Nederland als je de laag nodig hebt. Hij vervangt je bordencatalogus niet.

GRB (Vlaanderen)

GRB (Vlaanderen) is een basiskaart voor Belgische plannen en staat in de lijst bij Cartographic en Hybrid. Het is geen selectievakje onder de Nederlandse extra's.

1. Zet het Land van het plan op België.
2. Open Kaart selecteren.
3. Kies GRB (Vlaanderen).
4. Werk in Vlaanderen. De dekking is niet heel België.

Ontbreekt GRB (Vlaanderen), dan is het Land van het plan niet België.

Het kan even duren voordat GRB in de lijst verschijnt nadat je Kaart selecteren op een Belgisch plan opent. Open het menu opnieuw als de optie er nog niet staat. Kan de dienst niet laden, blijf dan op Cartographic of Hybrid en plaats verder borden. Je plan is ook zonder GRB geldig.

Op een gedeeld of alleen-lezen Belgisch plan schakelt de achtergrond niet automatisch naar GRB. Open Kaart selecteren om de optie te laden en kies zelf GRB (Vlaanderen). Dit verandert jouw achtergrond bij het bekijken, niet het opgeslagen plan of de bewerkrechten.

Ondersteunende lagen in de legenda

BGT-objecten en de ondersteunende lagen krijgen geen eigen pagina in de pdf. Ingeschakelde ondersteunende lagen kunnen wel op de kaartpagina's staan, inclusief hectometerlabels. Controleer het gedownloade bestand op het bedoelde afdrukformaat, zodat die labels leesbaar blijven.

Wil je ze op papier uitleggen, open dan Items → PDF-legenda, klik op Item toevoegen en kies ze onder Kaartgegevens. Legenda van een verkeersplan.

Kaartgegevens biedt de typen die je hebt geselecteerd in elke laag die je hebt aangezet, bijvoorbeeld de BGT-objecttypen die je hebt aangevinkt of Brandkranen. Anders dan je eigen lijnen en gebieden worden ze niet automatisch toegevoegd. Zo blijft een laag die je alleen ter controle gebruikte buiten de gedrukte legenda.

Op het scherm heb je al de instelpanelen en, voor BGT, de pop-upvelden Type, Status, Bronhouder, Identificatie.

Lagen & Objecten

De tweede knop in het rijtje lagenknoppen is Lagen & Objecten. Die lijst is jouw tekening, niet NDW of BGT.

Gebruikelijke groepen: Verkeersborden, Lijnen & vormen, Tekstvlakken, Bulkplaatsing, GPX-imports.

Lege groepen betekenen dat daar nog niets is getekend: Geen objecten gevonden.

Stapels kunnen een code plus (+2) tonen als er meer borden op dezelfde paal zitten, en een adresregel als die er is. Standaardnamen: Bord, Vorm, Tekstvlak, Bulklijn (12 borden) (het getal is het aantal van die lijn), GPX-route.

Vergrendel basisschetsen voordat je veel borden plaatst. Deze laag is geblokkeerd verschijnt als je een vergrendeld item probeert te bewerken.

Met Lagen & Objecten vind je ook een stapel terug die onder BGT-symbolen is verdwenen. Gebruik Zoom naar object en zet BGT uit als de brandkranen in de weg zitten. Je borden blijven staan. De laag is alleen context.

Spiekbriefje zoom en schaal

Geen van deze lagen vervangt je bordencatalogus. Zet voor de export uit wat je niet nodig hebt, zodat de pagina's leesbaar blijven.

Zo ziet een goed resultaat eruit

De basiskaart is leesbaar op straatniveau. Melvin staat alleen aan zolang je context over werkzaamheden nodig hebt, daarna uit. BGT-objecten is ingesteld op Brandkranen en Elektrakasten (of de typen die je echt gebruikt), niet op alle zestien. GWSW of OSM staat alleen aan als de gemeente erom vroeg. Lagen & Objecten vindt elke stapel die ertoe doet. Moet de pdf een laag uitleggen, dan staat die in de Legenda onder Kaartgegevens, met een label dat een lezer begrijpt.

Als je vastloopt

Volledige checklist: Melvin of kaartlagen niet zichtbaar.

Gerelateerde artikelen

• Rondleiding door de editor voor verkeersplannen
• Tekenen en meten
• Adres zoeken, zoomen en Schaal
• Kaartlagen en brandkranen in een evenementenplan
• Borden plaatsen voor gevorderden
• Verkeersplannen exporteren en printen